Mehmet Karamemi Hakkında Bildiklerimiz

Kasım 20th, 2009

         Kanuni Divanını tezhib ve tezyin ettiği sene: 973
         Alinin Menakıbı Hünerveranındaki kayıt. Buna dayanarak Üstad Tahsin Özün ismini vermesi.
         Kanuni Sultan Süleyman ( Muhibbi ) divanında iki mütevazi imzası.
         Kanuni Sarayı Nakışhanesini baş ustası olması.
         Hassas, içli ve sanatta tenevvü  seven olgun bir iç varlığı.
         Saraydaki Nakışhanede beraber çalıştığı bir oğlu.

Mehmet Karamemi ve Saraydaki Nakışhanenin Kadrosu

         Arayan bulur derler. Aramaya lüzum görmeden, eskilerini bulup öğrendiklerini tekrar etmek tenbelliÄŸi, bizleri peÅŸin hükümcü yapmış. ” Ne yazık ki vesika yok, diye  boyun bükmekle yetiniyoruz.” Halbuki iÅŸte arayan buluyor.
       Arkadaşım Kemal Çığ, Karamemiye merak sardığımı duyunca, bana bir yeni ve deÄŸerli vesika gösterdi: Topkapı Sarayı Müzesi arÅŸiviNo 9612: ” Cemaati zerduzlar” ve listenin başında ” Karamemi NakkaÅŸ başı yirmi beÅŸ buçuk akçe ” cümlesi 25,5 akçe, aldığı yevmiye olacaktır. DiÄŸer sanatkar arkadaÅŸlar ve ÅŸakiretleri sıra ile zikrediliyor : Ãœveys Bin Ahmet 14. (ölmüş), Mustafa BuÄŸdan 14. Ali Bin Bayram 8. Mehmet Bin Abdürrahman 6,5. Hasan Bin Hızır 7,5. Mustafa Bin Yusuf 5,5. ” Ulefesine gelmediÄŸi kayıtlı.” Cafer Bin Çelebi Åžerif 8,5. Yusuf Rumi 11. Ahmet Bin Kasım 6,5. Ferhat bu sene 9,5. Mehmet Bin Hasan 5,5. Kasım Arnavut 3. Bini Karamemi 10. Ali Birader Abdülkerim Åžakird 2.
        Şakirdanı Mezkureyn: Hüseyin Macid şakirdi Beşaret 1. Akçe, İlya bu sene şakirdi Kasım 11 akçe . Yusuf bu sene şakirdi Beşaret 2 akçe.
        Cemaaati ehli hiref vacibi Muharrem ve Rabiülevvel sene 952.Â
        Cemaati Nakkaşan, Bölükü Rumiyan: Şahkulu Bağdadi Ser bölük 25 akçe, Hasan bin Mehmet 22 akçe, Durmuş bin Hayrettin 16,5 akçe, Ahmet Firuz bey 16 akçe, ayrıca 20 kişi kayıtlı.

        Bu vesika bize Karameminin Kanuni Sultan Süleymanın Topkapı Sarayındaki Nakışhanesinin baÅŸ ustası olup diÄŸer arkadaÅŸ ve ÅŸakirdlerine nazaran en fazla parayı aldığını öğretiyor. Karameminin 952 deki kadrosu 29 kiÅŸiden mürekkeptir. Bunlar arasında birisi oÄŸludur. Bini Karamemi bu demek olmalıdır. Aynı zamanda yalnız kendisinin deÄŸil, diÄŸer sanatkar arkadaÅŸlarının da merakları vardır. Karamemi ve maiyyetindekiler toptan günde ”214” akçe alıyorlar. O zamanın raicine göre kıtkanaat geçinilecek bir para. Sanatı teÅŸvik eden menfaat deÄŸil, aÅŸk; o zaman da öyle, her zaman da.   EÄŸer sanatkarlarımız güzel eserler meydana koymuÅŸlarsa bunlar sırf kendilerinin sanata baÄŸlılık ve aÅŸklarından doÄŸmuÅŸtur. Çok muhtemeldir ki bununla pek  güç geçinebilmiÅŸlerdir. O günlerde de layık olmıyanlar sarayda ne fuzuli paralar alırlarmış. Ellerine az paralar geçiyordu amma, bütün sıkıntılarına raÄŸmen, sanat heyecanıyla hayatlarının zevkini çıkaranlar da onlardı. Zira diÄŸer yiyip içip hayatta boÅŸ geçenlerden bir ÅŸey kalmadı. Lakin bu sanatkarların müşterek eserleri meydanda. Bize kendi ruhlarının Türk inceliÄŸini aksettirerek yine aramızda yaşıyorlar. Mutlu olmak onlara, Bahtiyarlık ta bizlere. Ruhları ÅŸad ola.