Sema Onat Ağustos 19th, 2010
Bir ulama desende birim alanın bütün kenarları simetri ekseni özelliği taşıyorsa veya bir başka deyişle birim alan içindeki desen, her kenarından simetrili olarak genişleme özelliğine sahipse, bu tasarımlara ”Tam simetrili ulama desen” denir.
Her kenarından simetri ile genişleyen bu desenler, bezedikleri yüzeyde estetik olduğu kadar, dengeli, düzenli bir görünüş sergiler. Simetrili desenlerin çiziminde dikkat edilmesi gereken hususlar, bu desenler için de aynen geçerlidir. Tam simetrili ulama desenlerde, hareket görülmez. Kuruluşlarındaki bu statik yapıdan dolayı olacak, çizimleri diğerlerine göre daha kolaydır ve geniş alanların bezemesinde zengin çeşitleri ile çok kullanılmıştır.
Örnekler ve resimler devam edecek.
Kaynak: Desen Tasarımı
İnci A. Birol
Sema Onat Ağustos 18th, 2010
Ulama kelimesi, birbirine bağlı, devam eden manasına gelmektedir. Klasik ismi ile ulama, yakın tarihimizde batı dillerinden alınan ismi ile raport denilen bu desenlerin, en belirleyici özelliği, her yönde istenildiği kadar genişleme kabiliyetine sahip oluşudur.
Yüzyıllar boyunca bu desen tipinin klasik şekliyle Türk tezyini sanatlarında egemen oluşu, birçok yabancı sanat tarihçisinin dikkatini çekmiş ve çeşitli değerlendirmelere hedef olmuştur. Mesela bazen desenin sınır tanımayan büyüme özelliği, seyredeni peşi sıra sürükleyerek ona, kainatın sonsuzluğunu hatırlatmıştır. Pek çok batılı bu tasarımlarda, kah islam sanatındaki düşünce sınırının genişliği karşısında hayrete düşmüş, kah büyük devletler kurarak dünya hakimiyetini elinde tutan gücün sanata yansımalarını seyretmiştir.
Daha çok, geniş alanları bezemek için kullanılan bu desenlerin nihayetsiz genişleme özelliği, başlama ve bitiş noktalarını ele vermez. Onun için bunlar pano özelliği taşımaz. Ulama desen çizmek için ilk olarak birim alan belirlenir. Birim desen ise bu alan içinde tasarlanır. Örnekler, ulama desenlerde kullanılan birim alanın kare, dikdörtgen, altıgen veya üçgen şeklinde olduğunu gösteriyor. Birim alanın şekli nasıl olursa olsun, birim desenin planına ve genişleme şekline göre ulama desenler, dört grupta incelenecektir.
1. Tam simetrili ulama desenler.
2. Kısmen (yarı) simetrili ulama desenler.
3. Simetrisiz ulama desenler.
4. Çark-ı felek tarzında ulama desenler.
Devam edecek.
Kaynak: Desen Tasarımı
İnci A. BİROL
Loading ...